{"id":54346,"date":"2024-12-05T13:21:20","date_gmt":"2024-12-05T12:21:20","guid":{"rendered":"https:\/\/bpcc.org.pl\/?p=54346"},"modified":"2024-12-16T09:13:16","modified_gmt":"2024-12-16T08:13:16","slug":"kontrola-inwestycji-zagranicznych-test-inwestora-zagranicznego-oraz-podmiotu-chronionego-w-ue-i-wielkiej-brytanii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dev2.bpcc.org.pl\/pl\/kontrola-inwestycji-zagranicznych-test-inwestora-zagranicznego-oraz-podmiotu-chronionego-w-ue-i-wielkiej-brytanii\/","title":{"rendered":"Kontrola inwestycji zagranicznych \u2013 test inwestora zagranicznego oraz podmiotu chronionego w UE i Wielkiej Brytanii"},"content":{"rendered":"<p><strong>Inwestycje zagraniczne (FDI) z\u00a0jednej strony przyczyniaj\u0105 si\u0119 do\u00a0wzrostu gospodarek krajowych. Z\u00a0drugiej strony mog\u0105 stanowi\u0107 niepo\u017c\u0105dan\u0105 ingerencj\u0119 w\u00a0zasoby o\u00a0znaczeniu strategicznym dla funkcjonowania pa\u0144stwa gospodarza. W\u00a0trudnych czasach sprawy bezpiecze\u0144stwa staj\u0105 si\u0119 priorytetowe (zar\u00f3wno na\u00a0poziomie krajowym, jak i\u00a0unijnym), w\u00a0zwi\u0105zku z\u00a0tym nasilaj\u0105 si\u0119 tendencje protekcjonistyczne. Najlepszym przyk\u0142adem jest wdra\u017canie w\u00a0ostatnich latach do\u00a0ustawodawstw poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw europejskich regulacji dotycz\u0105cych kontroli bezpo\u015brednich inwestycji zagranicznych (<\/strong><a href=\"https:\/\/codozasady.pl\/p\/kontrola-niektorych-inwestycji-zagranicznych-aktualne-wyjasnienia-proceduralne-prezesa-uokik\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>niedawno Prezes UOKiK aktualizowa\u0142 swoje wyja\u015bnienia proceduralne w\u00a0tym zakresie<\/strong><\/a><strong>). <\/strong><\/p>\n<p>Wprowadzanie w\u00a0ostatnich latach dodatkowych mechanizm\u00f3w ochrony gospodarek i\u00a0rynk\u00f3w europejskich (o kt\u00f3rych pisali\u015bmy np. w\u00a0artykule <a href=\"https:\/\/codozasady.pl\/p\/kontrola-koncentracji-przedsiebiorstw-subsydiowanych-przez-panstwa-trzecie-nowe-uprawnienia-komisji-europejskiej\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Kontrola koncentracji przedsi\u0119biorstw subsydiowanych przez pa\u0144stwa trzecie \u2013 nowe uprawnienia Komisji Europejskiej<\/a>) przed niepo\u017c\u0105danymi inwestycjami zagranicznymi jest zwi\u0105zane z\u00a0ekspansj\u0105 ekonomiczn\u0105 niekt\u00f3rych pa\u0144stw i\u00a0inwestor\u00f3w. Chodzi przede wszystkim o\u00a0nowoczesne mocarstwo totalitarne, tj. ChRL, czy <em>quasi<\/em> totalitarn\u0105 Federacj\u0119 Rosyjsk\u0105. Wykorzystuj\u0105 one mo\u017cliwo\u015bci, jakie daje funkcjonowanie wolnego rynku, do\u00a0poszerzania swoich wp\u0142yw\u00f3w na\u00a0\u015bwiecie, w\u00a0szczeg\u00f3lno\u015bci w\u00a0europejskich krajach o\u00a0rozwini\u0119tej gospodarce rynkowej. Inwestorzy pochodz\u0105cy z\u00a0takich pa\u0144stw d\u0105\u017cyli i\u00a0d\u0105\u017c\u0105 do\u00a0przej\u0119cia kontroli nad przedsi\u0119biorstwami, technologiami czy aktywami o\u00a0istotnym znaczeniu dla bezpiecze\u0144stwa narodowego w\u00a0jurysdykcjach europejskich. Inwestycje takie nierzadko ko\u0144czy\u0142y si\u0119 sukcesem podejrzanych inwestor\u00f3w, z\u00a0oczywist\u0105 szkod\u0105 dla pa\u0144stw gospodarzy. Jednak mechanizmy kontrolne s\u0142u\u017c\u0105 tak\u017ce ochronie gospodarek europejskich przed konkurencj\u0105 ze\u00a0strony innych pa\u0144stw wysokorozwini\u0119tych i\u00a0pochodz\u0105cych stamt\u0105d przedsi\u0119biorstw.<\/p>\n<p>Do szybkiego rozwoju omawianych regulacji przyczyni\u0142a si\u0119 te\u017c niew\u0105tpliwie coraz bardziej niepewna sytuacja mi\u0119dzynarodowa. Bezpo\u015brednim katalizatorem by\u0142a przede wszystkim epidemia COVID-19 (kt\u00f3ra wzi\u0119\u0142a sw\u00f3j pocz\u0105tek w\u00a0Chinach i\u00a0na niespotykan\u0105 od\u00a0dziesi\u0119cioleci skal\u0119 wp\u0142yn\u0119\u0142a na\u00a0funkcjonowanie gospodarki \u015bwiatowej oraz gospodarek krajowych), a\u00a0od 2000 r. \u2013 coraz bardziej agresywna polityka Rosji wobec s\u0105siad\u00f3w, kt\u00f3rej zwie\u0144czeniem by\u0142a rosyjska agresja na\u00a0Ukrain\u0119 w\u00a02022 r. i\u00a0regularna wojna tocz\u0105ca si\u0119 tu\u017c za wschodni\u0105 granic\u0105 Unii Europejskiej.<\/p>\n<p>W tym artykule por\u00f3wnuj\u0119 wybrane rozwi\u0105zania prawne dotycz\u0105ce kontroli bezpo\u015brednich inwestycji zagranicznych w\u00a0wybranych pa\u0144stwach UE oraz w\u00a0Wielkiej Brytanii. G\u0142\u00f3wnym \u017ar\u00f3d\u0142em danych na\u00a0potrzeby tej analizy by\u0142o <a href=\"https:\/\/www.antitrust-alliance.org\/foreign-direct-investment\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">wielojurysdykcyjne opracowanie dotycz\u0105ce regulacji FDI przygotowane na\u00a0potrzeby Antitrust AllianceUwaga, link zostanie otwarty w nowym oknie<\/a> (tj. mi\u0119dzynarodowej organizacji zrzeszaj\u0105cej niezale\u017cne kancelarie \u015bwiadcz\u0105ce us\u0142ugi w\u00a0zakresie prawa konkurencji, w\u00a0tym kancelari\u0119 Wardy\u0144ski i\u00a0Wsp\u00f3lnicy).<\/p>\n<h3><strong>Rozw\u00f3j regulacji FDI w\u00a0krajach cz\u0142onkowskich UE<\/strong><\/h3>\n<p>Pa\u0144stwowa kontrola \u201eprzychodz\u0105cych\u201d inwestycji zagranicznych ma d\u0142ug\u0105 tradycj\u0119 w\u00a0pa\u0144stwach europejskich. Protekcjonistyczne rozwi\u0105zania by\u0142y i\u00a0s\u0105 wprowadzane z\u00a0r\u00f3\u017cnym nasileniem w\u00a0zale\u017cno\u015bci od\u00a0sytuacji spo\u0142eczno-gospodarczo-politycznej. Mo\u017cliwo\u015b\u0107 kontroli wp\u0142ywu obcego kapita\u0142u na\u00a0terytorium danego pa\u0144stwa oraz blokowania niekt\u00f3rych inwestycji ze\u00a0wzgl\u0119du na\u00a0interes pa\u0144stwa gospodarza jest emanacj\u0105 suwerenno\u015bci danego bytu pa\u0144stwowego.<\/p>\n<p>Jednak kontrola inwestycji zagranicznych jest te\u017c wypadkow\u0105 pewnego konfliktu warto\u015bci widocznego szczeg\u00f3lnie w\u00a0pa\u0144stwach, gdzie obowi\u0105zuje model gospodarki rynkowej opartej o\u00a0mechanizmy wolnej konkurencji (r\u00f3wnie\u017c ze\u00a0strony kapita\u0142u zagranicznego). Opr\u00f3cz wolnego rynku pa\u0144stwa musz\u0105 bra\u0107 pod uwag\u0119 tak\u017ce inne cele i\u00a0warto\u015bci, istotne zar\u00f3wno dla ich funkcjonowania, jak i\u00a0dobra obywateli. Takimi warto\u015bciami chronionymi i\u00a0gwarantowanymi przez pa\u0144stwo s\u0105 przede wszystkim szeroko poj\u0119te bezpiecze\u0144stwo czy porz\u0105dek publiczny \u2013 ale tak\u017ce ochrona konkurencji i\u00a0konsument\u00f3w, prawa socjalne czy np. ochrona \u015brodowiska[1]. Realizacja tych cel\u00f3w i\u00a0warto\u015bci wymaga odej\u015bcia od\u00a0paradygmatu rynkowego[2].<\/p>\n<p>Z to\u017csamym konfliktem warto\u015bci mamy do\u00a0czynienia tak\u017ce na\u00a0poziomie UE[3]. Dodatkowo nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na\u00a0specyficzn\u0105 pozycj\u0119 pa\u0144stw europejskich funkcjonuj\u0105cych w\u00a0ramach tej szczeg\u00f3lnej struktury mi\u0119dzynarodowej, kt\u00f3rej pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie przekaza\u0142y cz\u0119\u015b\u0107 swoich kompetencji w\u0142adczych. W\u00a0tak zbudowanym organizmie gospodarczo-politycznym mamy do\u00a0czynienia z\u00a0dwustopniow\u0105 prawn\u0105 regulacj\u0105 wewn\u0119trzn\u0105 (obok przepis\u00f3w prawa krajowego s\u0105 te\u017c przepisy unijne maj\u0105ce zastosowanie do\u00a0ca\u0142ej wsp\u00f3lnoty pa\u0144stw cz\u0142onkowskich).<\/p>\n<p>Stosowane w\u00a0poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stwach mechanizmy prawne s\u0142u\u017c\u0105ce kontroli inwestycji zagranicznych by\u0142y i\u00a0s\u0105 bardzo zr\u00f3\u017cnicowane, tak samo jak i\u00a0cele, jakim maj\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107. Chodzi tu o\u00a0rozwi\u0105zania s\u0142u\u017c\u0105ce przede wszystkim kontroli przep\u0142ywu kapita\u0142u, przenoszenia przedsi\u0119biorstw ponad granicami pa\u0144stw czy transgranicznego \u0142\u0105czenia przedsi\u0119biorstw w\u00a0szeroko poj\u0119tym interesie publicznym. Generalizuj\u0105c mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce w\u00a0pierwszych dziesi\u0119cioleciach istnienia UE krajowe rozwi\u0105zania obejmowa\u0142y z\u00a0regu\u0142y w\u0105skie regulacje sektorowe. Wprowadzano np. ograniczenia dla cudzoziemc\u00f3w chc\u0105cych naby\u0107 nieruchomo\u015bci, inwestowa\u0107 w\u00a0podmioty dzia\u0142aj\u0105ce na\u00a0rynku medi\u00f3w (w szczeg\u00f3lno\u015bci prasy czy telewizji), nabywa\u0107 aktywa energetyczne czy prowadzi\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 lub inwestycje w\u00a0sektorze telekomunikacyjnym czy zbrojeniowym[4]. W\u00a0pewnym okresie powszechnie stosowanym rozwi\u0105zaniem by\u0142 mechanizm tzw. z\u0142otych akcji, kt\u00f3re przyj\u0119\u0142o wiele pa\u0144stw UE, by zachowa\u0107 kontrol\u0119 nad strategicznymi przedsi\u0119biorstwami poddawanymi prywatyzacji[5].<\/p>\n<p>Sytuacja zacz\u0119\u0142a zmienia\u0107 si\u0119 kilka lat temu pod wp\u0142ywem sytuacji mi\u0119dzynarodowej, kt\u00f3ra wymusi\u0142a podj\u0119cie dalszych krok\u00f3w ustawodawczych w\u00a0celu zacie\u015bnienia kontroli FDI. Zar\u00f3wno na\u00a0poziomie unijnym, jak i\u00a0w ustawodawstwach krajowych zacz\u0119to podchodzi\u0107 do\u00a0tej kontroli w\u00a0spos\u00f3b bardziej kompleksowy i\u00a0restrykcyjny. Wprowadzono (z regu\u0142y obok funkcjonuj\u0105cych regulacji sektorowych) jednolite regulacje wielosektorowe (z regu\u0142y dla okre\u015blonej i\u00a0do\u015b\u0107 szerokiej grupy bran\u017c\/sektor\u00f3w gospodarki uznanych za strategiczne dla funkcjonowania pa\u0144stwa).<\/p>\n<p>Impulsem dla wprowadzania nowych rozwi\u0105za\u0144 krajowych by\u0142o wej\u015bcie w\u00a0\u017cycie kompleksowej regulacji FDI na\u00a0poziomie UE. Chodzi o\u00a0rozporz\u0105dzenie 2019\/452 z\u00a0dnia 19 marca 2019 r. ustanawiaj\u0105ce ramy monitorowania bezpo\u015brednich inwestycji zagranicznych w\u00a0Unii (przepisy zacz\u0119\u0142y obowi\u0105zywa\u0107 w\u00a0kwietniu 2019 r.). Wi\u0119kszo\u015b\u0107 pa\u0144stw cz\u0142onkowskich UE wprowadzi\u0142a kompleksowe rozwi\u0105zania krajowe FDI w\u00a0latach 2020 \u2013 2021 (chocia\u017c rozporz\u0105dzenie 2019\/452 nie nak\u0142ada\u0142o na\u00a0pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie obowi\u0105zku tworzenia krajowych mechanizm\u00f3w monitorowania FDI[6]). Rozporz\u0105dzenie wprowadzi\u0142o za to mechanizm wsp\u00f3\u0142pracy i\u00a0wymiany informacji pomi\u0119dzy Komisj\u0105 Europejsk\u0105 a\u00a0organami krajowymi nadzoruj\u0105cymi proces kontroli inwestycyjnej w\u00a0poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stwach cz\u0142onkowskich[7].<\/p>\n<p>Zgodnie z\u00a0<a href=\"https:\/\/ec.europa.eu\/transparency\/documents-register\/detail?ref=COM(2024)464&amp;lang=pl\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">czwartym sprawozdaniem rocznym KE na\u00a0temat monitorowania bezpo\u015brednich inwestycji zagranicznych w\u00a0UniiUwaga, link zostanie otwarty w nowym oknie<\/a> (\u201e<strong>Sprawozdanie FDI<\/strong>\u201d) 23 spo\u015br\u00f3d 27 pa\u0144stw cz\u0142onkowskich UE przyj\u0119\u0142y lub zaktualizowa\u0142y mi\u0119dzysektorowe regulacje kontroli FDI (g\u0142\u00f3wnie w\u00a0latach 2020 \u2013 2023). Nowy mechanizm kontroli inwestycji zagranicznych przyj\u0119to w\u00a0tym czasie w\u00a0Belgii, Bu\u0142garii, Estonii, Irlandii, Luksemburgu, S\u0142owacji, Szwecji i\u00a0Rumunii, a\u00a0zaktualizowano rozwi\u0105zania dotychczas obowi\u0105zuj\u0105ce w\u00a0Danii, Francji, Hiszpanii, \u0141otwie, Niderlandach, Niemczech, Polsce, S\u0142owenii, W\u0119grzech oraz we W\u0142oszech. Jedynie w\u00a0przypadku Portugalii mi\u0119dzysektorowa regulacja zosta\u0142a przyj\u0119ta przed 2017 r., a\u00a0w trzech jurysdykcjach, tj. w\u00a0Chorwacji, Grecji oraz na\u00a0Cyprze trwa\u0142 proces przyj\u0119cia analogicznych przepis\u00f3w (zainicjowano proces konsultacyjny\/legislacyjny).<\/p>\n<h3><strong>Por\u00f3wnanie aktualnych regulacji FDI w\u00a0wybranych jurysdykcjach <\/strong><\/h3>\n<p>W tym artykule skupiamy si\u0119 na\u00a0analizie szeroko poj\u0119tego zakresu podmiotowego, czyli aktywnych i\u00a0biernych uczestnik\u00f3w procesu inwestycyjnego \u2013 tj. \u00a0inwestora zagranicznego oraz podmiot\u00f3w podlegaj\u0105cych ochronie na\u00a0gruncie przepis\u00f3w FDI.<\/p>\n<p>Wskazuj\u0105c podmioty podlegaj\u0105ce ochronie, z\u00a0regu\u0142y bierze si\u0119 pod uwag\u0119 takie ich cechy jak:<\/p>\n<ul>\n<li>przedmiot wykonywanej dzia\u0142alno\u015bci (sektory gospodarcze obj\u0119te ochron\u0105 FDI),<\/li>\n<li>posiadanie okre\u015blonych aktyw\u00f3w (np. infrastruktura krytyczna),<\/li>\n<li>generowanie wskazanego obrotu, kt\u00f3ry mo\u017ce wyznacza\u0107 pr\u00f3g bagatelno\u015bci dla kontroli bezpo\u015brednich inwestycji zagranicznych w\u00a0danej jurysdykcji.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Jasne, zrozumia\u0142e przepisy i\u00a0\u0142atwo weryfikowalne kryteria powinny u\u0142atwia\u0107 inwestorom zagranicznym ocen\u0119 planowanych transakcji pod k\u0105tem obowi\u0105zk\u00f3w nak\u0142adanych na\u00a0nich przez przepisy FDI (pewno\u015b\u0107 prawa) i\u00a0tym samym zmniejsza\u0107 ryzyka inwestycyjne.<\/p>\n<p>Poni\u017cej zaprezentowano analiz\u0119 por\u00f3wnawcz\u0105 zakresu wskazanych poj\u0119\u0107 w\u00a016 jurysdykcjach (wybrane pa\u0144stwa UE + Wielka Brytania). Jest to miarodajna pr\u00f3ba, kt\u00f3rej analiza pozwoli okre\u015bli\u0107 pewne prawid\u0142owo\u015bci daj\u0105ce si\u0119 zauwa\u017cy\u0107 w\u00a0ustawodawstwach pa\u0144stw o\u00a0rozwini\u0119tej gospodarce rynkowej.<\/p>\n<h3><strong>Podmioty aktywne: inwestor zagraniczny<\/strong><\/h3>\n<p>Tabela por\u00f3wnuje definicje inwestora zagranicznego w\u00a016 jurysdykcjach pod k\u0105tem nast\u0119puj\u0105cych kryteri\u00f3w:<\/p>\n<ul>\n<li>okre\u015blenie kategorii podmiot\u00f3w wchodz\u0105cych w\u00a0sk\u0142ad poj\u0119cia inwestora zagranicznego (zakres podmiotowy <em>sensu stricto<\/em>),<\/li>\n<li>pochodzenie geograficzne inwestor\u00f3w zagranicznych (okre\u015blenie kraj\u00f3w trzecich \u2013 zagranicy, a\u00a0tym samym okre\u015blenie \u201einwestora krajowego\u201d, na\u00a0potrzeby przepis\u00f3w kontroli FDI),<\/li>\n<li>wskazanie, czy transakcje dokonane za po\u015brednictwem podmiotu krajowego (lub podmiot\u00f3w pochodz\u0105cych z\u00a0jurysdykcji uznawanych za irrelewantne z\u00a0punktu widzenia kontroli FDI) s\u0105 zaliczane do\u00a0inwestycji krajowych (tj. niepodlegaj\u0105cych zwi\u0119kszonej kontroli pa\u0144stwa) czy te\u017c do\u00a0bezpo\u015brednich inwestycji zagranicznych.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Inwestor zagraniczny<\/strong><\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td><strong>Kraj<\/strong><\/td>\n<td><strong>Zakres podmiotowy <em>sensu stricto<\/em><\/strong><\/td>\n<td><strong>Pochodzenie inwestora zagranicznego<\/strong><\/td>\n<td><strong>Czy pa\u0144stwo kontroluje inwestycje po\u015brednie (tj. wykonywane za po\u015brednictwem podmiotu krajowego b\u0105d\u017a z\u00a0dopuszczonego terytorium, na\u00a0kt\u00f3ry wywiera wp\u0142yw podmiot z\u00a0kraju trzeciego)<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Belgia<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td>Osoba fizyczna, przedsi\u0119biorca z\u00a0kraju trzeciego, a\u00a0tak\u017ce zagraniczne instytucje \/ podmioty publiczne i\u00a0rz\u0105dy pa\u0144stw trzecich<\/td>\n<td>Podmioty <strong>spoza UE<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td><strong>TAK<\/strong><\/p>\n<p>wystarczy, \u017ce jeden z\u00a0ostatecznych beneficjent\u00f3w rzeczywistych inwestora ma miejsce zamieszkania \/ siedzib\u0119 poza UE<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Czechy<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td>Osoby fizyczne b\u0105d\u017a prawne z\u00a0kraju trzeciego<\/td>\n<td>Podmioty <strong>spoza UE<\/strong><\/td>\n<td><strong>TAK<\/strong><\/p>\n<p>wystarczy wykonywanie po\u015bredniej kontroli w\u0142a\u015bcicielskiej spoza UE<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Dania<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td>Osoby fizyczne i\u00a0przedsi\u0119biorcy z\u00a0kraju trzeciego (w przypadku inwestycji na\u00a0Morzu P\u00f3\u0142nocnym \u2013ka\u017cdy inwestor niezale\u017cnie od\u00a0formy prawnej)<\/td>\n<td>Podmioty <strong>spoza UE + EFTA<\/strong><\/p>\n<p>(w przypadku inwestycji na\u00a0Morzu P\u00f3\u0142nocnym \u2013 ka\u017cdy inwestor)<\/td>\n<td><strong>TAK<\/strong><\/p>\n<p>wystarczy wykonywanie po\u015bredniej kontroli w\u0142a\u015bcicielskiej spoza UE i\u00a0EFTA<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Estonia<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td>Osoby fizyczne i\u00a0przedsi\u0119biorcy z\u00a0kraju trzeciego<\/td>\n<td>Podmioty <strong>spoza UE<\/strong> (w tym posiadanie obywatelstwa kraju trzeciego (nawet jako jednego z\u00a0kilku obywatelstw) lub status bezpa\u0144stwowca)<\/td>\n<td><strong>TAK<\/strong><\/p>\n<p>wystarczy wykonywanie po\u015bredniej kontroli w\u0142a\u015bcicielskiej spoza UE<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Finlandia<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td>Osoby fizyczne, organizacje (w tym przedsi\u0119biorcy) oraz fundacje z\u00a0kraju trzeciego<\/td>\n<td>Podmioty <strong>spoza UE + EFTA<\/strong><\/p>\n<p>(w przypadku inwestycji w\u00a0sektor obronny \u2013 wszystkie podmioty spoza Finlandii)<\/td>\n<td><strong>TAK<\/strong><\/p>\n<p>wystarczy wykonywanie po\u015bredniej kontroli w\u0142a\u015bcicielskiej spoza UE i\u00a0EFTA<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Francja<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td>Ka\u017cdy podmiot z\u00a0kraju trzeciego<\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td>Podmioty <strong>spoza Francji (niekrajowe)<\/strong><\/p>\n<p>(dodatkowo podmioty francuskie posiadaj\u0105ce siedzib\u0119 \/ miejsce zamieszkania poza Francj\u0105 ze\u00a0wzgl\u0119d\u00f3w podatkowych)<\/td>\n<td><strong>TAK<\/strong><\/p>\n<p>wystarczy jakikolwiek \u201e\u0142\u0105cznik\u201d spoza Francji w\u00a0ca\u0142kowitym \u0142a\u0144cuchu w\u0142asno\u015bci inwestora zagranicznego<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Hiszpania<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td>Rezydenci z\u00a0kraju trzeciego (osoby fizyczne i\u00a0prawne)<\/td>\n<td>Podmioty <strong>spoza UE <\/strong>(w przypadku hiszpa\u0144skich sp\u00f3\u0142ek publicznych oraz sp\u00f3\u0142ek o\u00a0warto\u015bci przekraczaj\u0105cej 500 mln euro \u2013 wszystkie podmioty spoza Hiszpanii &#8211; do\u00a031.12.2024 r.)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td><strong>TAK<\/strong><\/p>\n<p>wystarczy, \u017ce jeden z\u00a0ostatecznych beneficjent\u00f3w rzeczywistych inwestora ma miejsce zamieszkania \/ siedzib\u0119 poza UE<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Litwa<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td>Osoby fizyczne, prawne b\u0105d\u017a organizacje z\u00a0kraju trzeciego<\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td>Podmioty <strong>spoza Litwy (niekrajowe)<\/strong><\/p>\n<p>2 kategorie inwestor\u00f3w:<\/p>\n<ul>\n<li>inwestor zagraniczny to podmiot z\u00a0siedzib\u0105 \/ miejscem zamieszkania w\u00a0UE, EFTA, NATO i\u00a0OECD,<\/li>\n<li>inwestor z\u00a0kraju trzeciego to podmiot z\u00a0siedzib\u0105 \/ miejscem zamieszkania w\u00a0kraju trzecim oraz podmioty z\u00a0UE, EFTA, NATO i\u00a0OECD, w\u00a0kt\u00f3rych co najmniej \u00bc g\u0142os\u00f3w w\u00a0organach zarz\u0105dzaj\u0105cych posiadaj\u0105 podmioty pochodz\u0105ce spoza tych jurysdykcji<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<td><strong>TAK<\/strong><\/p>\n<p>wystarczy wykonywanie po\u015bredniej kontroli w\u0142a\u015bcicielskiej spoza Litwy<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>\u0141otwa<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td>Brak definicji inwestora zagranicznego. Ka\u017cdy inwestor spe\u0142niaj\u0105cy kryteria kontroli inwestycji wskazane w\u00a0krajowej regulacji FDI (w szczeg\u00f3lno\u015bci sp\u00f3\u0142ki osobowe i\u00a0kapita\u0142owe, stowarzyszenia oraz fundacje)<\/td>\n<td><strong>Ka\u017cdy podmiot \u2013 zar\u00f3wno krajowy,<\/strong> <strong>jak i\u00a0zagraniczny<\/strong><\/p>\n<p>W przypadku transakcji czysto finansowych (np. kredyty\/po\u017cyczki) podmioty spoza EU, EFTA, NATO i\u00a0OECD s\u0105 uznawane za inwestor\u00f3w zagranicznych<\/td>\n<td><strong>TAK<\/strong><\/p>\n<p>wystarczy, \u017ce jeden z\u00a0ostatecznych beneficjent\u00f3w rzeczywistych inwestora ma miejsce zamieszkania \/ siedzib\u0119 poza Litw\u0105 (lub jego pochodzenie nie jest pewne)<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Niderlandy<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td>Ka\u017cdy podmiot \u2013 krajowy i\u00a0zagraniczny<\/td>\n<td><strong>Ka\u017cdy podmiot \u2013 zar\u00f3wno krajowy<\/strong> (Niderlandy \u2013 tu jednak przewidziano pewne zwolnienia dla Skarbu Pa\u0144stwa, prowincji, gmin i\u00a0innych publicznych instytucji niderlandzkich), <strong>jak i\u00a0zagraniczny<\/strong><\/td>\n<td><strong>TAK<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Niemcy<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td>Ka\u017cdy podmiot z\u00a0kraju trzeciego<\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td>Podmioty <strong>spoza UE <\/strong>(chocia\u017c pewne transakcje wewn\u0105trzunijne podlegaj\u0105 kontroli FDI)<\/td>\n<td><strong>TAK<\/strong><\/p>\n<p>wystarczy wykonywanie po\u015bredniej kontroli w\u0142a\u015bcicielskiej spoza UE<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Polska<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td>Podmioty z\u00a0kraju trzeciego (osoby fizyczne i\u00a0prawne)<\/td>\n<td>Podmioty <strong>spoza UE + EOG + OECD<\/strong><\/p>\n<p>(chocia\u017c pewne transakcje dotycz\u0105ce enumeratywnie wskazanych polskich sp\u00f3\u0142ek strategicznych podlegaj\u0105 kontroli FDI niezale\u017cnie od\u00a0kraju pochodzenia nabywcy, w\u0142\u0105czaj\u0105c Polsk\u0119)<\/td>\n<td><strong>TAK<\/strong><\/p>\n<p>wystarcza wykonywanie po\u015bredniej kontroli w\u0142a\u015bcicielskiej spoza UE, EOG i\u00a0OECD<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Portugalia<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td>Podmioty z\u00a0kraju trzeciego (osoby fizyczne i\u00a0prawne)<\/td>\n<td>Podmioty <strong>spoza UE + EOG<\/strong><\/td>\n<td><strong>TAK<\/strong><\/p>\n<p>wystarczy wykonywanie po\u015bredniej kontroli w\u0142a\u015bcicielskiej spoza UE i\u00a0EOG<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Szwecja<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td>Podmioty z\u00a0kraju trzeciego (osoby fizyczne i\u00a0prawne)<\/td>\n<td>Podmioty <strong>spoza UE<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td><strong>TAK<\/strong><\/p>\n<p>wystarczy wykonywanie po\u015bredniej kontroli w\u0142a\u015bcicielskiej spoza UE<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>W\u0119gry<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td>Podmioty z\u00a0kraju trzeciego (osoby fizyczne i\u00a0prawne)<\/td>\n<td><strong>Podmioty spoza W\u0119gier<\/strong> (gdy inwestycja dotyczy przej\u0119cia pe\u0142nej kontroli i\u00a0przekracza wskazany pr\u00f3g warto\u015bci inwestycji)<\/p>\n<p>Podmioty <strong>spoza UE + EOG + Szwajcarii <\/strong>(pozosta\u0142e inwestycje)<\/td>\n<td><strong>TAK<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Wielka Brytania<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td>Ka\u017cdy podmiot \u2013 krajowy i\u00a0zagraniczny (osoby fizyczne i\u00a0prawne)<\/td>\n<td><strong>Ka\u017cdy podmiot \u2013 zar\u00f3wno krajowy<\/strong>, <strong>jak i\u00a0zagraniczny<\/strong><\/td>\n<td><strong>TAK<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><em>Opracowanie w\u0142asne<\/em><\/p>\n<p>Z przedstawionych danych wynika, \u017ce zakres <em>stricte<\/em> podmiotowy poj\u0119cia inwestora zagranicznego zosta\u0142 okre\u015blony w\u00a0analizowanych jurysdykcjach szeroko i\u00a0w do\u015b\u0107 podobny spos\u00f3b. \u00a0Z regu\u0142y poj\u0119ciem tym obj\u0119to wszystkich inwestor\u00f3w z\u00a0kraj\u00f3w trzecich \u2013 zar\u00f3wno osoby fizyczne, jak i\u00a0prawne (niezale\u017cnie od\u00a0formy prawnej, a\u00a0wi\u0119c nie wy\u0142\u0105cznie przedsi\u0119biorc\u00f3w). Czynnikiem przes\u0105dzaj\u0105cym o\u00a0przynale\u017cno\u015bci do\u00a0danego terytorium jest z\u00a0regu\u0142y obywatelstwo \/ miejsce zamieszkania (osoby fizyczne) lub posiadanie siedziby (osoby prawne) na\u00a0terytorium danego pa\u0144stwa.<\/p>\n<p>Z kolei \u0142\u0105cznik geograficzny pomagaj\u0105cy odr\u00f3\u017cni\u0107 inwestora uznawanego za krajowego od\u00a0inwestora zagranicznego (jakie terytoria uznaje si\u0119 za \u201ekrajowe\u201d, a\u00a0jakie s\u0105 \u201ezagranic\u0105\u201d) jest okre\u015blany w\u00a0spos\u00f3b du\u017co bardziej zr\u00f3\u017cnicowany. Ten sk\u0142adnik definicji inwestora zagranicznego znacz\u0105co wp\u0142ywa na\u00a0ustalenie, czy dan\u0105 inwestycj\u0119 zagraniczn\u0105 nale\u017cy zg\u0142osi\u0107 krajowym organom kontroli.<\/p>\n<p>W tym aspekcie w\u00a0analizowanych jurysdykcjach mo\u017cna wyr\u00f3\u017cni\u0107 nast\u0119puj\u0105ce sposoby definiowania poj\u0119cia inwestora zagranicznego:<\/p>\n<ol>\n<li>Definicja najszersza (obejmuj\u0105ca najwi\u0119kszy zakres potencjalnych inwestor\u00f3w) zosta\u0142a wprowadzona w\u00a0Niderlandach oraz Wielkiej Brytanii. Na\u00a0gruncie przepis\u00f3w dotycz\u0105cych kontroli FDI w\u00a0tych jurysdykcjach za inwestora zagranicznego uznaje si\u0119 ka\u017cdy podmiot, zar\u00f3wno zagraniczny, jak i\u00a0krajowy (odpowiednio niderlandzki lub brytyjski).<\/li>\n<li>Definicja tradycyjna (nieco w\u0119\u017csza od\u00a0powy\u017cszej) obowi\u0105zuje we Francji. Za inwestor\u00f3w zagranicznych uznano bowiem podmioty pochodz\u0105ce ze\u00a0wszystkich innych pa\u0144stw, poza Francj\u0105. Co ciekawe za inwestor\u00f3w zagranicznych uznano r\u00f3wnie\u017c podmioty francuskie, kt\u00f3re posiadaj\u0105 miejsce zamieszkania \/ siedzib\u0119 poza Francj\u0105 ze\u00a0wzgl\u0119d\u00f3w podatkowych.<\/li>\n<li>Definicja uznaj\u0105ca za terytorium \u201ekrajowe\u201d r\u00f3wnie\u017c terytoria innych pa\u0144stw nale\u017c\u0105cych do\u00a0jednej organizacji ponadnarodowej. W\u00a0sze\u015bciu spo\u015br\u00f3d badanych jurysdykcji za inwestora zagranicznego uznano podmioty spoza UE (tak jest w\u00a0Belgii, Czechach, Estonii, Hiszpanii, Niemczech oraz w\u00a0Szwecji). W\u00a0kolejnych trzech jurysdykcjach obszar \u201ekrajowy\u201d obejmuje opr\u00f3cz UE tak\u017ce pozosta\u0142e kraje EOG (tj. Liechtenstein, Norwegi\u0119 oraz Islandi\u0119), a\u00a0w przypadku Danii (co do\u00a0zasady) i\u00a0Finlandii dodatkowo Szwajcari\u0119 (UE + kraje EFTA).<br \/>\nW\u00a0tej grupie pa\u0144stw wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 Polska, gdzie geograficzny \u0142\u0105cznik definiuj\u0105cy inwestora krajowego zosta\u0142 najbardziej rozszerzony, bo opr\u00f3cz kraj\u00f3w UE i\u00a0EOG obj\u0119to nim r\u00f3wnie\u017c pa\u0144stwa nale\u017c\u0105ce do\u00a0OECD (a wi\u0119c dodatkowo Wielk\u0105 Brytani\u0119, Szwajcari\u0119 oraz osiem pozaeuropejskich pa\u0144stw, w\u0142\u0105czaj\u0105c Turcj\u0119)[8]. <em>A contrario<\/em> za inwestora zagranicznego uznaje si\u0119 podmioty spoza OECD \u2013 wi\u0119c z\u00a0tej perspektywy polska ustawa definiuje inwestora zagranicznego w\u00a0spos\u00f3b najbardziej ograniczony spo\u015br\u00f3d wskazanych tutaj jurysdykcji. Poniewa\u017c a\u017c w\u00a010 jurysdykcjach (z uwzgl\u0119dnieniem pewnego <em>extremum<\/em> w\u00a0przypadku polskiej regulacji) zastosowano podobn\u0105 metod\u0119 definiowania pochodzenia inwestora zagranicznego (co do\u00a0zasady spoza EU\/EOG\/EFTA), mo\u017cna uzna\u0107 to za pewien standard w\u00a0badanych rozwi\u0105zaniach krajowych.<\/li>\n<li>Definicje mieszane, b\u0119d\u0105ce po\u0142\u0105czeniem definicji klasycznej (pkt 1) oraz definicji zaw\u0119\u017caj\u0105cych poj\u0119cie inwestora zagranicznego do\u00a0podmiot\u00f3w pochodz\u0105cych spoza terytori\u00f3w pa\u0144stw zrzeszonych w\u00a0jednej lub kilku organizacjach mi\u0119dzynarodowych (pkt 3). Z\u00a0takimi przypadkami mamy do\u00a0czynienia na\u00a0Litwie i\u00a0na W\u0119grzech, gdzie wprowadzono po dwie kategorie inwestor\u00f3w zagranicznych. W\u00a0przypadku Litwy mamy wi\u0119c grup\u0119 \u201ebli\u017cszych\u201d inwestor\u00f3w zagranicznych (tj. podmioty pochodz\u0105ce spoza Litwy, ale z\u00a0kraj\u00f3w UE, EFTA, NATO, OECD) oraz tzw. inwestor\u00f3w z\u00a0kraj\u00f3w trzecich, tj. \u201edalszych\u201d inwestor\u00f3w zagranicznych z\u00a0pa\u0144stw niewchodz\u0105cych w\u00a0sk\u0142ad ww. organizacji mi\u0119dzynarodowych (i ta kategoria traktowana jest w\u00a0litewskich przepisach kontroli FDI bardziej rygorystycznie od\u00a0kategorii inwestor\u00f3w zagranicznych <em>sensu stricto<\/em>). Na\u00a0W\u0119grzech za inwestor\u00f3w zagranicznych w\u00a0przypadku najbardziej znacz\u0105cych inwestycji (tj. transakcji dotycz\u0105cych przej\u0119cia kontroli oraz inwestycji przekraczaj\u0105cych progi bagatelno\u015bci) uznano podmioty pochodz\u0105ce spoza W\u0119gier, a\u00a0w przypadku pozosta\u0142ych inwestycji podlegaj\u0105cych monitorowaniu za inwestor\u00f3w zagranicznych uznano tylko tych spoza UE oraz EOG i\u00a0Szwajcarii.<\/li>\n<\/ol>\n<p>We wszystkich analizowanych przepisach krajowych wprowadzono zasad\u0119 obj\u0119cia kontrol\u0105 FDI transakcji formalnie przeprowadzanych przez podmioty krajowe, na\u00a0kt\u00f3re jednak decyduj\u0105cy wp\u0142yw (po\u015brednio lub bezpo\u015brednio) wywieraj\u0105 podmioty kwalifikowane jako inwestorzy zagraniczni (inwestycje po\u015brednie). Przy ustalaniu, czy na\u00a0dzia\u0142alno\u015b\u0107 bezpo\u015brednich inwestor\u00f3w wywieraj\u0105 wp\u0142yw podmioty trzecie, wykorzystuje si\u0119 kryteria oceny zawarte w\u00a0poj\u0119ciach wykorzystywanych powszechnie w\u00a0prawie ochrony konkurencji, handlowym lub podatkowym \u2013 takie jak kontrola, dominacja czy ostateczny beneficjent rzeczywisty. Tego typu regulacje maj\u0105 uniemo\u017cliwia\u0107 obej\u015bcie przepis\u00f3w kontroli FDI przez inwestor\u00f3w zagranicznych.<\/p>\n<h3><strong>Podmioty chronione oraz dzia\u0142alno\u015b\u0107 obj\u0119ta ochron\u0105 (sektory strategiczne dla bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa)<\/strong><\/h3>\n<p>Poni\u017csza tabela opisuje, jakie podmioty zaliczono w\u00a0poszczeg\u00f3lnych krajach do\u00a0grona podmiot\u00f3w chronionych (tj. tych o\u00a0szczeg\u00f3lnym statusie z\u00a0punktu widzenia ochrony interes\u00f3w pa\u0144stwa). Dodatkowymi wyznacznikami pomocnymi w\u00a0ustaleniu podmiot\u00f3w chronionych s\u0105:<\/p>\n<ul>\n<li>obowi\u0105zek prowadzenia okre\u015blonej dzia\u0142alno\u015bci (w ramach sektor\u00f3w o\u00a0szczeg\u00f3lnym znaczeniu dla bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa),<\/li>\n<li>okre\u015blenie progu bagatelno\u015bci transakcji (inwestycji zagranicznej),<\/li>\n<li>wskazanie, czy inwestycje obejmuj\u0105ce nabywanie od\u00a0podmiot\u00f3w chronionych samych aktyw\u00f3w podlegaj\u0105 kontroli FDI.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Podmiot chroniony<\/strong><\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td><strong>Kraj<\/strong><\/td>\n<td><strong>Zakres podmiotowy <em>sensu stricto<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td><strong>Zakres prowadzonej dzia\u0142alno\u015bci \u2013 sektory strategiczne dla bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa<\/strong><\/td>\n<td><strong>Wymagany obr\u00f3t roczny podmiotu chronionego lub warto\u015b\u0107 transakcji (progi <em>de minimis<\/em>)<\/strong><\/td>\n<td><strong>Transakcje dotycz\u0105ce nabycia aktyw\u00f3w (infrastruktura krytyczna)<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Belgia<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td>Przedsi\u0119biorcy z\u00a0siedzib\u0105 w\u00a0Belgii w\u00a0ramach sektora strategicznego<\/td>\n<td><strong>TAK<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td><strong>TAK <\/strong><\/p>\n<p><strong>100 mln euro<\/strong> (ca\u0142kowity obr\u00f3t roczny \u2013 dotyczy najbardziej wra\u017cliwych sektor\u00f3w strategicznych)<\/p>\n<p><strong>25 mln euro<\/strong> (ca\u0142kowity obr\u00f3t roczny \u2013 mniej wra\u017cliwe sektory strategiczne)<\/td>\n<td><strong>TAK<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Czechy<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td>Przedsi\u0119biorcy prowadz\u0105cy dzia\u0142alno\u015b\u0107 w\u00a0Czechach w\u00a0ramach sektora strategicznego<\/td>\n<td><strong>TAK<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td><strong>NIE<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td><strong>TAK<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Dania<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td>Podmioty z\u00a0siedzib\u0105 w\u00a0Danii w\u00a0ramach sektora strategicznego<\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td><strong>TAK<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td><strong>NIE<\/strong><\/p>\n<p>Tylko w\u00a0przypadku utworzenia nowego podmiotu, umowy finansowej lub inwestycji kapita\u0142owej \u2013 warto\u015b\u0107 inwestycji musi przekroczy\u0107 75 mln koron<\/td>\n<td><strong>TAK<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Estonia<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td>Przedsi\u0119biorcy prowadz\u0105cy dzia\u0142alno\u015b\u0107 w\u00a0Estonii w\u00a0ramach sektora strategicznego<\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td><strong>TAK<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td><strong>NIE<\/strong><\/p>\n<p>Jedynie w\u00a0przypadku sektora medialnego wymagany pr\u00f3g obrotu rocznego w\u00a0Estonii powy\u017cej 3 mln euro<\/td>\n<td><strong>TAK<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Finlandia<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td>Przedsi\u0119biorcy z\u00a0siedzib\u0105 w\u00a0Finlandii w\u00a0ramach sektora strategicznego<\/td>\n<td><strong>TAK<\/strong><\/td>\n<td><strong>NIE<\/strong><\/td>\n<td><strong>TAK<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Francja<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td>Francuskie osoby prawne z\u00a0siedzib\u0105 we Francji w\u00a0ramach sektora strategicznego<\/td>\n<td><strong>TAK<\/strong><\/td>\n<td><strong>NIE<\/strong><\/td>\n<td><strong>TAK<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Hiszpania<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td>Przedsi\u0119biorcy z\u00a0siedzib\u0105 w\u00a0Hiszpanii w\u00a0ramach sektora strategicznego<\/td>\n<td><strong>TAK<\/strong><\/td>\n<td><strong>TAK<\/strong><\/p>\n<p><strong>5 mln euro<\/strong> (ca\u0142kowity obr\u00f3t roczny)<\/p>\n<p>Dodatkowo dla sp\u00f3\u0142ek publicznych notowanych w\u00a0Hiszpanii \u2013 je\u017celi warto\u015b\u0107 takiej sp\u00f3\u0142ki przekracza 500 mln euro<\/td>\n<td><strong>TAK<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Litwa<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td>Sp\u00f3\u0142ki publiczne i\u00a0prywatne z\u00a0siedzib\u0105 na\u00a0Litwie nale\u017c\u0105ce do\u00a0jednej z\u00a0trzech okre\u015blonych kategorii:<\/p>\n<ul>\n<li>sp\u00f3\u0142ki w\u00a0pe\u0142ni kontrolowane, bezpo\u015brednio lub po\u015brednio, przez Skarb Pa\u0144stwa lub samorz\u0105dy,<\/li>\n<li>sp\u00f3\u0142ki w\u00a02\/3 kontrolowane, bezpo\u015brednio lub po\u015brednio, przez Skarb Pa\u0144stwa lub samorz\u0105dy,<\/li>\n<li>pozosta\u0142e sp\u00f3\u0142ki<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<td><strong>TAK<\/strong><\/td>\n<td><strong>TAK<\/strong><\/p>\n<p>Warto\u015b\u0107 transakcji musi przekracza\u0107 <strong>10% rocznego przychodu<\/strong> podmiotu chronionego<\/p>\n<p>(nie dotyczy transakcji dotycz\u0105cych sektora energii atomowej)<\/td>\n<td><strong>TAK<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>\u0141otwa<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td>Osoby prawne z\u00a0siedzib\u0105 na\u00a0\u0141otwie (sp\u00f3\u0142ki osobowe i\u00a0kapita\u0142owe, stowarzyszenia i\u00a0fundacje) w\u00a0ramach sektora strategicznego<\/td>\n<td><strong>TAK<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td><strong>NIE<\/strong><\/p>\n<p>Jedynie w\u00a0przypadku udzielania kredyt\u00f3w\/po\u017cyczek przez inwestor\u00f3w zagranicznych \u2013 warto\u015b\u0107 inwestycji musi przekroczy\u0107 10% warto\u015bci aktyw\u00f3w podmiotu chronionego<\/td>\n<td><strong>TAK<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Niderlandy<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td>Przedsi\u0119biorcy maj\u0105cy faktyczne powi\u0105zania z\u00a0Niderlandami (tj. zarz\u0105dzani z\u00a0Niderland\u00f3w lub prowadz\u0105cy dzia\u0142alno\u015b\u0107 w\u00a0Niderlandach) w\u00a0ramach sektora strategicznego<\/td>\n<td><strong>TAK<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td><strong>NIE<\/strong><\/td>\n<td><strong>TAK<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Niemcy<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td>Przedsi\u0119biorcy z\u00a0siedzib\u0105 na\u00a0terytorium Niemiec w\u00a0ramach sektora strategicznego<\/td>\n<td><strong>TAK<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td><strong>NIE<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td><strong>TAK<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Polska<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td>Przedsi\u0119biorcy z\u00a0siedzib\u0105 na\u00a0terytorium RP w\u00a0ramach sektora strategicznego (w tym podmioty posiadaj\u0105ce mienie zaliczone do\u00a0infrastruktury krytycznej oraz sp\u00f3\u0142ki publiczne).<\/p>\n<p>Dodatkowo enumeratywnie wskazane sp\u00f3\u0142ki strategiczne dla bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa.<\/td>\n<td><strong>TAK<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td><strong>TAK<\/strong><\/p>\n<p>Roczny obr\u00f3t w\u00a0Polsce powy\u017cej <strong>10 mln euro<\/strong><\/p>\n<p>(nie dotyczy enumeratywnie wskazanych sp\u00f3\u0142ek o\u00a0znaczeniu strategicznym)<\/td>\n<td><strong>TAK<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Portugalia<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td>Podmioty (niezale\u017cnie od\u00a0formy prawnej) zaanga\u017cowane w\u00a0dzia\u0142alno\u015b\u0107 strategiczn\u0105 lub posiadaj\u0105ce aktywa w\u00a0ramach sektora strategicznego w\u00a0Portugalii<\/td>\n<td><strong>TAK<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td><strong>NIE<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td><strong>TAK<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Szwecja<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td>Przedsi\u0119biorcy z\u00a0siedzib\u0105 w\u00a0Szwecji w\u00a0ramach sektora strategicznego<\/td>\n<td><strong>TAK<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td><strong>NIE<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td><strong>TAK<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>W\u0119gry<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td>Sp\u00f3\u0142ki (zar\u00f3wno publiczne, jak prywatne) z\u00a0siedzib\u0105 na\u00a0W\u0119grzech w\u00a0ramach sektora strategicznego. Dodatkowo podmiotami chronionymi s\u0105 enumeratywnie wskazane sp\u00f3\u0142ki o\u00a0specjalnym znaczeniu strategicznym dla pa\u0144stwa.<\/td>\n<td><strong>TAK<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td><strong>NIE<\/strong><\/p>\n<p>Tylko w\u00a0przypadku niekt\u00f3rych inwestycji dotycz\u0105cych enumeratywnie wskazanych sp\u00f3\u0142ek strategicznych oraz inwestycji w\u00a0sp\u00f3\u0142kach publicznych \u2013 warto\u015b\u0107 inwestycji musi przekroczy\u0107 350 mln forint\u00f3w<\/td>\n<td><strong>TAK<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Wielka Brytania<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td>Podmioty z\u00a0wy\u0142\u0105czeniem os\u00f3b fizycznych (niezale\u017cnie od\u00a0posiadania osobowo\u015bci prawnej) posiadaj\u0105ce siedzib\u0119 w\u00a0Wlk. Brytanii lub poza ni\u0105, ale prowadz\u0105ce dzia\u0142alno\u015b\u0107 w\u00a0Wlk. Brytanii lub zwi\u0105zane z\u00a0dzia\u0142alno\u015bci\u0105 prowadzon\u0105 w\u00a0Wlk. Brytanii (np. przez dostawy towar\u00f3w i\u00a0us\u0142ug na\u00a0rynek brytyjski)<\/td>\n<td><strong>TAK<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<td><strong>NIE<\/strong><\/td>\n<td><strong>TAK<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><em>Opracowanie w\u0142asne<\/em><\/p>\n<p>W badanych jurysdykcjach podmiot chroniony <em>sensu stricto <\/em>zosta\u0142 okre\u015blony w\u00a0dwojaki spos\u00f3b. W\u00a0wi\u0119kszo\u015bci jurysdykcji (czyli w\u00a011 przypadkach) poj\u0119cie to odnosi si\u0119 wy\u0142\u0105cznie do\u00a0przedsi\u0119biorc\u00f3w lub pewnej grupy przedsi\u0119biorc\u00f3w (np. sp\u00f3\u0142ek prawa handlowego). W\u00a0pi\u0119ciu przypadkach zastosowano szersz\u0105 definicj\u0119 podmiotu chronionego, kt\u00f3rym mo\u017ce by\u0107 ka\u017cdy podmiot (niezale\u017cnie od\u00a0tego, czy ma status przedsi\u0119biorcy w\u00a0danym ustawodawstwie) zaanga\u017cowany w\u00a0dzia\u0142alno\u015b\u0107 obj\u0119t\u0105 ochron\u0105 inwestycyjn\u0105 (z regu\u0142y chodzi tu o\u00a0kategori\u0119 podmiot\u00f3w posiadaj\u0105cych osobowo\u015b\u0107 prawn\u0105). Z\u00a0tak\u0105 sytuacj\u0105 mamy do\u00a0czynienia we Francji, \u0141otwie, Portugalii, Danii oraz Wielkiej Brytanii.<\/p>\n<p>Przez podmiot krajowy (przedsi\u0119biorc\u0119 krajowego) zazwyczaj nale\u017cy rozumie\u0107 podmiot z\u00a0siedzib\u0105 na\u00a0terytorium pa\u0144stwa przyjmuj\u0105cego inwestycj\u0119 (tak jest w\u00a0wi\u0119kszo\u015bci, bo w\u00a011 analizowanych jurysdykcjach). Z\u00a0kolei w\u00a0pi\u0119ciu przypadkach (Czechy, Estonia, Niderlandy, Portugalia oraz Wielka Brytania) za podmiot chroniony uznawany jest ka\u017cdy podmiot zaanga\u017cowany w\u00a0dzia\u0142alno\u015b\u0107 w\u00a0ramach sektor\u00f3w chronionych lub posiadaj\u0105cy aktywa w\u00a0ramach takich sektor\u00f3w uznanych za strategiczne w\u00a0danym pa\u0144stwie.<\/p>\n<p>Nieod\u0142\u0105cznym elementem definicji podmiotu chronionego jest okre\u015blenie zakresu jego dzia\u0142alno\u015bci w\u00a0ramach sektor\u00f3w strategicznych dla bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa (przedmiotowy element omawianej definicji). Mo\u017cna tutaj zauwa\u017cy\u0107 dwie g\u0142\u00f3wne tendencje.<\/p>\n<p>Z jednej strony bran\u017ce chronione mog\u0105 zosta\u0107 okre\u015blone w\u00a0spos\u00f3b kazuistyczny poprzez ich szczeg\u00f3\u0142owe wskazanie (katalog zamkni\u0119ty) oraz ewentualnie okre\u015blenie dodatkowych kryteri\u00f3w, kt\u00f3re musz\u0105 zosta\u0107 spe\u0142nione. Z\u00a0takim podej\u015bciem mamy do\u00a0czynienia np. w\u00a0aktualnej polskiej ustawie o\u00a0kontroli niekt\u00f3rych inwestycji (po nowelizacji w\u00a02020 r.), w\u00a0kt\u00f3rej wymieniono ponad 20 rodzaj\u00f3w dzia\u0142alno\u015bci obj\u0119tych ochron\u0105 FDI. Podobnie jest w\u00a0przepisach \u0142otewskich, gdzie bardzo szczeg\u00f3\u0142owo okre\u015blono poszczeg\u00f3lne rodzaje dzia\u0142alno\u015bci strategicznej, wprowadzaj\u0105c dodatkowe kryteria (np. poprzez wskazanie okre\u015blonego progu zainstalowanej mocy energetycznej u\u00a0producent\u00f3w energii elektrycznej, wielko\u015bci obszar\u00f3w nieruchomo\u015bci rolnych czy le\u015bnych, d\u0142ugo\u015bci sieci cieplnej itp.).<\/p>\n<p>Druga metoda definiowania polega na\u00a0przyj\u0119ciu definicji bardziej og\u00f3lnej (i co za tym idzie mniej precyzyjnej), w\u00a0kt\u00f3rej mie\u015bci si\u0119 bardzo szeroki zakres dzia\u0142alno\u015bci. Taka szeroka definicja zostawia du\u017co miejsca na\u00a0interpretacj\u0119 i\u00a0uznaniowo\u015b\u0107 po stronie organu kontroli. Z\u00a0takim podej\u015bciem mamy do\u00a0czynienia np. we Francji (sektory gospodarki uwa\u017cane za wra\u017cliwe ze\u00a0swej natury ze\u00a0wzgl\u0119du na\u00a0bezpiecze\u0144stwo i\u00a0porz\u0105dek publiczny oraz w\u00a0zakresie dzia\u0142alno\u015bci zwi\u0105zanej z\u00a0obron\u0105 narodow\u0105) czy w\u00a0Finlandii (produkcja i\u00a0dostawy (kluczowe produkty i\u00a0us\u0142ugi) zwi\u0105zane z\u00a0ustawowymi obowi\u0105zkami w\u0142adz pa\u0144stwowych oraz niezb\u0119dne dla zapewnienia porz\u0105dku i\u00a0bezpiecze\u0144stwa publicznego\/spo\u0142ecznego).<\/p>\n<p>Niezale\u017cnie od\u00a0przyj\u0119tej metody okre\u015blania sektor\u00f3w strategicznych zakres dzia\u0142alno\u015bci chronionej mo\u017ce zosta\u0107 okre\u015blony stosunkowo w\u0105sko poprzez wskazanie jedynie kilku obszar\u00f3w chronionych (np. na\u00a0Litwie czy w\u00a0Czechach) lub szeroko (np. Hiszpania, Szwecja, Wielka Brytania, Estonia, Polska czy W\u0119gry). Regu\u0142\u0105 jest szerokie okre\u015blanie dzia\u0142alno\u015bci chronionej. Pomimo r\u00f3\u017cnic we wskazaniach liczby sektor\u00f3w strategicznych dla danego pa\u0144stwa istnieje pewien kanon dzia\u0142alno\u015bci uznanych za wra\u017cliwe dla bezpiecze\u0144stwa publicznego we wszystkich omawianych jurysdykcjach. Do\u00a0tego wsp\u00f3lnego zbioru zaliczy\u0107 nale\u017cy przede wszystkim takie sektory gospodarki jak:<\/p>\n<ul>\n<li>energetyczny,<\/li>\n<li>wojskowy (w tym produkty \/ technologie o\u00a0podw\u00f3jnym, cywilno-wojskowym, zastosowaniu),<\/li>\n<li>transportowy,<\/li>\n<li>\u017cywno\u015bciowy,<\/li>\n<li>telekomunikacyjny,<\/li>\n<li>ochrony zdrowia,<\/li>\n<li>finansowy,<\/li>\n<li>bezpiecze\u0144stwa cybernetycznego (w tym oprogramowanie i\u00a0technologie cyfrowe)<\/li>\n<li>oraz szeroko poj\u0119t\u0105 infrastruktur\u0119 krytyczn\u0105.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Kolejnym wyznacznikiem podmiotu chronionego jest kryterium obrot\u00f3w generowanych przez taki podmiot (lub przez aktywa chronione). Niekiedy zamiast kryterium obrotowego przyjmuje si\u0119 inne kryterium finansowe, czyli okre\u015blenie minimalnej warto\u015bci inwestycji w\u00a0dobra chronione. Kryteria takie wyznaczaj\u0105 pr\u00f3g bagatelno\u015bci inwestycji i\u00a0zosta\u0142y przyj\u0119te w\u00a0niekt\u00f3rych jurysdykcjach w\u00a0celu wyeliminowania z\u00a0procedury kontrolnej inwestycji zagranicznych o\u00a0niewielkim znaczeniu i\u00a0znikomym wp\u0142ywie na\u00a0bezpiecze\u0144stwo pa\u0144stwa (tzw. wy\u0142\u0105czenia <em>de minimis<\/em>).<\/p>\n<p>Z zaprezentowanego powy\u017cej przegl\u0105du jurysdykcyjnego wynika, \u017ce w\u00a0o\u015bmiu krajach w\u00a0og\u00f3le nie zastosowano konstrukcji wy\u0142\u0105czenia <em>de minimis<\/em>, a\u00a0w kolejnych czterech (Dania, Estonia, \u0141otwa i\u00a0W\u0119gry) uwzgl\u0119dniono takie wy\u0142\u0105czenia jako wyj\u0105tek od\u00a0zasady i\u00a0jedynie w\u00a0odniesieniu do\u00a0wybranych bran\u017c.<\/p>\n<p>Tylko w\u00a0czterech jurysdykcjach mamy do\u00a0czynienia ze\u00a0wskazaniem progu bagatelno\u015bci jako zasad\u0105. W\u00a0przypadku Belgii wyznaczono dwa progi obrotowe dla podmiot\u00f3w chronionych (100 mln euro lub 25 mln euro obrotu rocznego) w\u00a0zale\u017cno\u015bci od\u00a0tego, jakich sektor\u00f3w strategicznych dotyczy inwestycja. Podobnie w\u00a0Hiszpanii \u2013 gdzie progiem standardowym jest pr\u00f3g 5 mln euro, a\u00a0jedynie w\u00a0przypadku sp\u00f3\u0142ek publicznych wskazano, \u017ce inwestycje w\u00a0sp\u00f3\u0142ki notowane w\u00a0Hiszpanii o\u00a0warto\u015bci przekraczaj\u0105cej 500 mln euro podlegaj\u0105 kontroli FDI.<\/p>\n<p>Tylko w\u00a0Polsce mamy wyznaczony jednolity pr\u00f3g obrotu rocznego dla podmiot\u00f3w chronionych w\u00a0wysoko\u015bci 10 mln euro (nie dotyczy on jednak kilkunastu sp\u00f3\u0142ek enumeratywnie wskazanych jako podmioty o\u00a0szczeg\u00f3lnym znaczeniu dla bezpiecze\u0144stwa narodowego[9]). Z\u00a0kolei na\u00a0Litwie obowi\u0105zuje zasada, \u017ce warto\u015b\u0107 inwestycji zagranicznej musi przekroczy\u0107 10% rocznego przychodu podmiotu chronionego, aby zosta\u0142 przekroczony pr\u00f3g bagatelno\u015bci FDI (kryterium to nie ma jednak zastosowania do\u00a0inwestycji dotycz\u0105cych sektora energetyki j\u0105drowej).<\/p>\n<p>Wszystkie badane przepisy krajowych regulacji FDI wskazuj\u0105, \u017ce inwestycje zagraniczne w\u00a0aktywa (oraz dotycz\u0105ce infrastruktury krytycznej) nale\u017cy traktowa\u0107 na\u00a0r\u00f3wni z\u00a0inwestycjami w\u00a0podmioty chronione (we wszystkich jurysdykcjach, bez wyj\u0105tku, kontroli FDI podlegaj\u0105 obok transakcji korporacyjno-kapita\u0142owych (ang. <em>share deals<\/em>) tak\u017ce inwestycje w\u00a0same aktywa (ang. <em>asset deals<\/em>)). Bez uwzgl\u0119dnienia aktyw\u00f3w regulacje kontroli inwestycyjnej niezbyt skutecznie s\u0142u\u017cy\u0142yby zapewnieniu bezpiecze\u0144stwa publicznego.<\/p>\n<h3><strong>Podsumowanie \u2013 zakres kontroli inwestycji zagranicznych w\u00a0Polsce na\u00a0tle por\u00f3wnywanych rozwi\u0105za\u0144 zagranicznych<\/strong><\/h3>\n<p>Zgodnie ze\u00a0Sprawozdaniem FDI w\u00a0pa\u0144stwach cz\u0142onkowskich UE rozpatrzono w\u00a02023 r. og\u00f3\u0142em 1\u00a0808 spraw o\u00a0udzielenie zezwolenia na\u00a0dokonanie inwestycji zagranicznej (bior\u0105c pod uwag\u0119 zar\u00f3wno post\u0119powania wszcz\u0119te na\u00a0wniosek, jak i\u00a0z urz\u0119du). 56% z\u00a0nich obj\u0119to formalnym post\u0119powaniem kontrolnym, a\u00a0w stosunku do\u00a044% uznano, \u017ce nie kwalifikuj\u0105 si\u0119 do\u00a0rozpatrzenia. W\u00a0przypadku zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci spraw przyj\u0119tych do\u00a0rozpoznania (85%) udzielono bezwarunkowej zgody na\u00a0dokonanie inwestycji. Oznacza to, \u017ce transakcje takie zosta\u0142y zatwierdzone bez konieczno\u015bci podejmowania jakichkolwiek dalszych dzia\u0142a\u0144 przez inwestor\u00f3w. W\u00a010% spraw udzielono zezwolenia z\u00a0zastrze\u017ceniem spe\u0142nienia warunk\u00f3w lub zastosowania \u015brodk\u00f3w \u0142agodz\u0105cych. Krajowe organy kontroli FDI zablokowa\u0142y transakcje w\u00a0przypadku tylko 1% wszystkich spraw, co do\u00a0kt\u00f3rych wydano decyzje. Ponadto 4% wniosk\u00f3w zosta\u0142o wycofanych przez inwestor\u00f3w przed wydaniem decyzji w\u00a0sprawie[10]. G\u0142\u00f3wnymi inwestorami zagranicznymi w\u00a0UE-27 w\u00a02023 r. byli inwestorzy pochodz\u0105cy z\u00a0USA (oko\u0142o 30%) i\u00a0Wielkiej Brytanii (oko\u0142o 25%)[11].<\/p>\n<p>Jak na\u00a0tym tle przedstawia si\u0119 praktyka decyzyjna Prezesa Urz\u0119du Ochrony Konkurencji i\u00a0Konsument\u00f3w, kt\u00f3ry jest organem odpowiedzialnym za sprawowanie kontroli FDI w\u00a0Polsce[12]? Od\u00a0czasu wprowadzenia mi\u0119dzysektorowego i\u00a0kompleksowego mechanizmu kontrolnego w\u00a0Polsce w\u00a0lipcu 2020 r. do\u00a0maja 2024 r. UOKiK przeprowadzi\u0142 jedynie 15 post\u0119powa\u0144 w\u00a0sprawach kontroli inwestycji zagranicznych[13]. Do\u00a0dzi\u015b urz\u0105d nie wyda\u0142 ani jednego zakazu przeprowadzenia inwestycji zagranicznej w\u00a0Polsce. Z\u00a0kolei w\u00a0samym 2023 r. UOKiK prowadzi\u0142 tylko cztery post\u0119powania kontrolne z\u00a0zakresu kontroli inwestycji, z\u00a0kt\u00f3rych tylko dwie sprawy zako\u0144czy\u0142y si\u0119 wydaniem decyzji o\u00a0braku sprzeciwu do\u00a0planowanej transakcji[14].<\/p>\n<p>Na Polsk\u0119 przypada\u0142o jedynie 0,2% wszystkich spraw obj\u0119tych post\u0119powaniami kontrolnymi w\u00a0ramach UE-27 w\u00a02023 r. Na\u00a0podobnym poziomie uplasowa\u0142 si\u0119 odsetek decyzji wydanych przez UOKiK w\u00a0zakresie zg\u0142oszonych inwestycji zagranicznych na\u00a0tle wszystkich decyzji wydanych w\u00a0sprawach kontroli FDI w\u00a0krajach UE w\u00a0tym okresie. Bardzo ma\u0142a liczba prowadzonych post\u0119powa\u0144 kontrolnych w\u00a0Polsce wynika wprost z\u00a0definicji inwestora zagranicznego oraz podmiotu chronionego przyj\u0119tych w\u00a0ustawie o\u00a0kontroli niekt\u00f3rych inwestycji.<\/p>\n<p>Na tle innych europejskich rozwi\u0105za\u0144 polskie przepisy wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 si\u0119 w\u00a0kilku obszarach. Po pierwsze, polska definicja inwestora zagranicznego jest najbardziej liberalna spo\u015br\u00f3d wszystkich pozosta\u0142ych analizowanych rozwi\u0105za\u0144 krajowych. Polska ustawa wskazuje najwi\u0119cej kraj\u00f3w pochodzenia inwestycji jako niepodlegaj\u0105cych kontroli FDI. Inwestycje pochodz\u0105ce z\u00a0takich pa\u0144stw zosta\u0142y faktycznie zr\u00f3wnane z\u00a0inwestycjami krajowymi. W\u00a0odr\u00f3\u017cnieniu od\u00a0pozosta\u0142ych analizowanych jurysdykcji kontrol\u0105 FDI w\u00a0Polsce nie s\u0105 obj\u0119ci inwestorzy np. z\u00a0Wielkiej Brytanii czy Turcji, a\u00a0spoza europejskich kraj\u00f3w rozwini\u0119tych ci z\u00a0USA, Kanady, Korei P\u0142d., Japonii czy Australii. Jedynie w\u00a0pewnym zakresie rozwi\u0105zania podobne do\u00a0polskiej ustawy obowi\u0105zuj\u0105 na\u00a0Litwie. Na\u00a0drugim biegunie znajduj\u0105 si\u0119 przepisy uznaj\u0105ce za inwestora zagranicznego w\u00a0zasadzie wszystkie podmioty niezale\u017cnie od\u00a0tego, czy pochodz\u0105 one z\u00a0kraju dokonywania inwestycji, czy z\u00a0zagranicy (dotyczy to takich pa\u0144stw jak Niderlandy i\u00a0Wielka Brytania).<\/p>\n<p>Po drugie, polskie przepisy uznaj\u0105 za podmioty chronione jedynie przedsi\u0119biorc\u00f3w prowadz\u0105cych dzia\u0142alno\u015b\u0107 w\u00a0sektorach obj\u0119tych ochron\u0105 (co nie odbiega od\u00a0rozwi\u0105zania przyj\u0119tego w\u00a0wi\u0119kszo\u015bci jurysdykcji poddanych analizie; inaczej jest tylko w\u00a0pi\u0119ciu jurysdykcjach: w\u00a0Danii, Francji, \u0141otwie, Portugalii oraz Wielkiej Brytanii).<\/p>\n<p>Jednak w\u00a0polskiej ustawie zosta\u0142 wprowadzony tzw. pr\u00f3g bagatelno\u015bci wy\u0142\u0105czaj\u0105cy obowi\u0105zek zg\u0142oszenia, je\u015bli podmiot chroniony nie uzyska\u0142 rocznego obrotu na\u00a0terytorium RP powy\u017cej 10 mln euro. Wprowadzenie takiego wy\u0142\u0105czenia <em>de mininis <\/em>powoduje, \u017ce znacz\u0105ca liczba transakcji z\u00a0definicji nie jest monitorowana przez UOKiK. Z\u00a0jednej strony ogranicza to kontrol\u0119 inwestycyjn\u0105 do\u00a0transakcji istotnych, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 faktyczny wp\u0142yw na\u00a0stan bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa, z\u00a0drugiej jednak strony kontrola FDI mo\u017ce nie obj\u0105\u0107 szeregu wa\u017cnych inwestycji, np. z\u00a0udzia\u0142em startup\u00f3w wprowadzaj\u0105cych nowe technologie czy innowacje mog\u0105ce mie\u0107 znacz\u0105cy wp\u0142yw na\u00a0bezpiecze\u0144stwo w\u00a0wielu bran\u017cach.<\/p>\n<h3><strong>Nadchodz\u0105ce zmiany \u2013 projekt nowego rozporz\u0105dzenia UE w\u00a0sprawie monitorowania inwestycji zagranicznych w\u00a0Unii i\u00a0jego wp\u0142yw na\u00a0obowi\u0105zuj\u0105ce rozwi\u0105zania FDI pa\u0144stw cz\u0142onkowskich<\/strong><\/h3>\n<p>Przeprowadzona powy\u017cej analiza potwierdza, \u017ce pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie UE maj\u0105 aktualnie znaczn\u0105 swobod\u0119 we wprowadzaniu i\u00a0stosowaniu w\u0142asnych polityk i\u00a0regulacji, poprzez kt\u00f3re mog\u0105 kontrolowa\u0107 i\u00a0ogranicza\u0107 niepo\u017c\u0105dane z\u00a0ich punktu widzenia inwestycje zagraniczne. Jednak swoboda ta zmniejsza si\u0119 wraz z\u00a0post\u0119puj\u0105c\u0105 integracj\u0105 unijn\u0105 i\u00a0przejmowaniem przez organy UE w\u00a0coraz to wi\u0119kszym zakresie poszczeg\u00f3lnych kompetencji pa\u0144stw cz\u0142onkowskich. Z\u00a0takim procesem mamy r\u00f3wnie\u017c do\u00a0czynienia na\u00a0gruncie regulacji FDI, poniewa\u017c KE przygotowa\u0142a nowy projekt rozporz\u0105dzenia ustanawiaj\u0105cy nowe ramy dla unijnego systemu kontroli inwestycji zagranicznych (projekt z\u00a024 stycznia 2024 r. jest w\u00a0trakcie procedury ustawodawczej na\u00a0etapie pierwszego czytania w\u00a0Parlamencie Europejskim).<\/p>\n<p>Projekt zmienia dotychczasowe podej\u015bcie KE do\u00a0krajowych system\u00f3w kontroli FDI. Po pierwsze, zobowi\u0105zuje wszystkie pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie UE do\u00a0wprowadzenia i\u00a0posiadania w\u0142asnych system\u00f3w kontroli inwestycji zagranicznych. Po drugie, wprowadza minimalne standardy wsp\u00f3lne dla ca\u0142ej Unii (co spowoduje ujednolicenie mechanizm\u00f3w obowi\u0105zkowej kontroli FDI na\u00a0poziomie pa\u0144stw cz\u0142onkowskich). Zmiany takie pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie b\u0119d\u0105 musia\u0142y wprowadzi\u0107 w\u00a0okresie 15 miesi\u0119cy od\u00a0wej\u015bcia w\u00a0\u017cycie nowego rozporz\u0105dzenia unijnego.<\/p>\n<p>W zakresie poj\u0119\u0107 b\u0119d\u0105cych przedmiotem niniejszego artyku\u0142u (inwestor zagraniczny oraz podmioty i\u00a0sektory chronione) planowane rozporz\u0105dzenie unijne wprowadza nast\u0119puj\u0105ce obowi\u0105zkowe standardy.<\/p>\n<p>W odniesieniu do\u00a0pochodzenia inwestora zagranicznego kontrola inwestycyjna na\u00a0szczeblu krajowym zostanie rozszerzona na\u00a0inwestycje dokonywane przez wszystkich inwestor\u00f3w pochodz\u0105cych spoza UE (np. w\u00a0stosunku do\u00a0obecnej polskiej regulacji (inwestorzy spoza OECD) nowe przepisy krajowe b\u0119d\u0105 musia\u0142y dotyczy\u0107 inwestycji pochodz\u0105cych z\u00a0kraj\u00f3w takich jak np. Wielka Brytania, Szwajcaria, Norwegia, USA, Kanada czy Korea Po\u0142udniowa).<\/p>\n<p>W zakresie podmiot\u00f3w i\u00a0sektor\u00f3w chronionych pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie b\u0119d\u0105 zobowi\u0105zane obj\u0105\u0107 kontrol\u0105 inwestycyjn\u0105 takie obszary gospodarcze jak np. zaawansowane technologie p\u00f3\u0142przewodnikowe, technologie sztucznej inteligencji, biotechnologie, technologie kwantowe, zaawansowane technologie sensoryczne i\u00a0robotyczne, technologie energetyczne, a\u00a0tak\u017ce okre\u015blone aktywno\u015bci kluczowe dla funkcjonowania unijnego systemu finansowego[15]. Z\u00a0tego wzgl\u0119du w\u00a0ustawodawstwie polskim koniecznie b\u0119dzie r\u00f3wnie\u017c zrewidowanie i\u00a0rozszerzenie obecnego katalogu sektor\u00f3w gospodarki obj\u0119tych ochron\u0105.<\/p>\n<p>W zwi\u0105zku z\u00a0powy\u017cszym nied\u0142ugo (mo\u017ce ju\u017c w\u00a0przysz\u0142ym roku, a\u00a0na pewno w\u00a02026 r.[16]) czekaj\u0105 nas zmiany w\u00a0zakresie kontroli inwestycji zagranicznych zar\u00f3wno na\u00a0poziomie unijnym, jak i\u00a0na poziomach pa\u0144stw cz\u0142onkowskich, w\u00a0tym w\u00a0Polsce. A\u00a0liczba zg\u0142osze\u0144 FDI rozpatrywanych przez UOKiK powinna znacz\u0105co wzrosn\u0105\u0107.<\/p>\n<p><em>Andrzej Mada\u0142a, praktyka ochrony konkurencji i\u00a0konsument\u00f3w kancelarii Wardy\u0144ski i\u00a0Wsp\u00f3lnicy<\/em><\/p>\n<p>[1] Konstytucja RP stwierdza w\u00a0art. 31 ust. 3, \u017ce <em>ograniczenia w\u00a0zakresie korzystania z\u00a0konstytucyjnych wolno\u015bci i\u00a0praw mog\u0105 by\u0107 ustanawiane <\/em>[\u2026] <em>\u00a0tylko wtedy, gdy s\u0105 konieczne w\u00a0demokratycznym pa\u0144stwie dla jego bezpiecze\u0144stwa lub porz\u0105dku publicznego, b\u0105d\u017a dla ochrony \u015brodowiska, zdrowia i\u00a0moralno\u015bci publicznej, albo wolno\u015bci i\u00a0praw innych os\u00f3b<\/em>.<\/p>\n<p>[2] Zob. T. D\u0142ugosz, Kontrola inwestycji zagranicznych w\u00a0Unii Europejskiej. Podstawowe zasady i\u00a0tendencje. Prawo i\u00a0Wi\u0119\u017a 2022, nr 2, s. 13.<\/p>\n<p>[3] Na\u00a0mocy Traktatu z\u00a0Maastricht z\u00a01992 r. wprowadzono jako zasad\u0119 traktatow\u0105 \u2013 obok swobody przep\u0142ywu towar\u00f3w i\u00a0us\u0142ug oraz os\u00f3b \u2013 r\u00f3wnie\u017c swobodny przep\u0142yw kapita\u0142u (swoboda dotyczy\u0142a nie tylko rynku wewn\u0119trznego, tj. przep\u0142yw\u00f3w kapita\u0142owych mi\u0119dzy pa\u0144stwami cz\u0142onkowskimi, ale r\u00f3wnie\u017c mi\u0119dzy pa\u0144stwami cz\u0142onkowskimi i\u00a0pa\u0144stwami trzecimi \u2013 art. 63 TFUE). Jednak swobody rynku wewn\u0119trznego UE nie s\u0105 absolutne. W\u00a0warunkach wynikaj\u0105cych z\u00a0prawa unijnego, zgodnie z\u00a0postanowieniami Traktatu, wolno\u015bci te mog\u0105 zosta\u0107 ograniczone (zar\u00f3wno na\u00a0poziomie UE, jak i\u00a0poziomie ustawodawstw pa\u0144stw cz\u0142onkowskich) w\u00a0szczeg\u00f3lno\u015bci na\u00a0podstawie klauzuli interesu publicznego (zob. w\u00a0szczeg\u00f3lno\u015bci art. 36 oraz art. 52. TFUE).<\/p>\n<p>[4] Por. np.:<\/p>\n<ul>\n<li>ustawa o\u00a0nabywaniu nieruchomo\u015bci przez cudzoziemc\u00f3w,<\/li>\n<li>art. 40a ustawy o\u00a0radiofonii i\u00a0telewizji,<\/li>\n<li>ustawa z\u00a0dnia 18 marca 2010 r. o\u00a0szczeg\u00f3lnych uprawnieniach ministra w\u0142a\u015bciwego ds. energii oraz ich wykonywaniu w\u00a0niekt\u00f3rych sp\u00f3\u0142kach kapita\u0142owych lub grupach kapita\u0142owych prowadz\u0105cych dzia\u0142alno\u015b\u0107 w\u00a0sektorach energii elektrycznej, ropy naftowej oraz paliw gazowych,<\/li>\n<li>pierwotny tekst ustawy z\u00a024 lipca 2015 r. o\u00a0kontroli niekt\u00f3rych inwestycji.<\/li>\n<\/ul>\n<p>[5] T. D\u0142ugosz, op. cit., s. 15.<\/p>\n<p>[6] W\u00a0art. 3 rozporz\u0105dzenia 2019\/452 na\u0142o\u017cono jednak na\u00a0ka\u017cde pa\u0144stwo cz\u0142onkowskie UE, kt\u00f3re wprowadzi\u0142o i\u00a0posiada mechanizmy monitorowania FDI, obowi\u0105zek dopilnowania, aby wprowadzane mechanizmy kontrolne:<\/p>\n<ul>\n<li>mia\u0142y okre\u015blone ramy czasowe,<\/li>\n<li>by\u0142y przejrzyste i\u00a0niedyskryminacyjne,<\/li>\n<li>wprowadza\u0142y procedury odwo\u0142awcze od\u00a0decyzji krajowych organ\u00f3w kontroli FDI,<\/li>\n<li>zapewnia\u0142y \u015brodki zapobiegaj\u0105ce obchodzeniu mechanizm\u00f3w kontroli FDI i\u00a0zwi\u0105zanych z\u00a0nimi decyzji.<\/li>\n<\/ul>\n<p>[7] Rozporz\u0105dzenie 2019\/452 wprowadza mechanizm wsp\u00f3\u0142pracy w\u00a0odniesieniu do:<\/p>\n<ul>\n<li>inwestycji zagranicznych obj\u0119tych monitorowaniem w\u00a0pa\u0144stwach cz\u0142onkowskich UE (art. 6)<\/li>\n<li>inwestycji zagranicznych nieobj\u0119tych monitorowaniem (art. 7).<\/li>\n<\/ul>\n<p>Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na\u00a0zasad\u0119 wzajemnej wsp\u00f3\u0142pracy KE oraz pa\u0144stw cz\u0142onkowskich w\u00a0ramach tych mechanizm\u00f3w. Pozwala ona na\u00a0ochron\u0119 interes\u00f3w wsp\u00f3lnych. W\u00a0jej ramach KE jest organem koordynuj\u0105cym i\u00a0inicjuj\u0105cym wsp\u00f3\u0142dzia\u0142anie.<\/p>\n<p>[8] Obecnie w\u00a0sk\u0142ad Organizacji Wsp\u00f3\u0142pracy Gospodarczej i\u00a0Rozwoju (OECD) wchodzi 30 pa\u0144stw, spo\u015br\u00f3d kt\u00f3rych do\u00a0EU i\u00a0EOG nie nale\u017c\u0105: Australia, Japonia, Kanada, Korea P\u0142d., Meksyk, Nowa Zelandia, USA oraz Turcja.<\/p>\n<p>[9] Aktualnie jest to 17 sp\u00f3\u0142ek wymienionych w\u00a0rozporz\u0105dzeniu Rady Ministr\u00f3w w\u00a0sprawie wykazu podmiot\u00f3w podlegaj\u0105cych ochronie oraz w\u0142a\u015bciwych dla nich organ\u00f3w kontroli.<\/p>\n<p>[10] Zob. Sprawozdanie FDI, s. 12-14.<\/p>\n<p>[11] Tam\u017ce, s. 5.<\/p>\n<p>[12] W\u00a0przypadku 17 sp\u00f3\u0142ek o\u00a0szczeg\u00f3lnym znaczeniu dla bezpiecze\u0144stwa narodowego organami kontroli s\u0105 minister w\u0142a\u015bciwy ds. aktyw\u00f3w pa\u0144stwowych oraz minister obrony narodowej. Zob. r\u00f3wnie\u017c przypis nr 9 powy\u017cej.<\/p>\n<p>[13] Dane za <a href=\"https:\/\/uokik.gov.pl\/nowe-wyjasnienia-o-kontroli-inwestycji\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">komunikatem UOKiK z\u00a09 maja 2024 r.Uwaga, link zostanie otwarty w nowym oknie<\/a><\/p>\n<p>[14] Zob. <a href=\"https:\/\/uokik.gov.pl\/sprawozdanie-z-dzialalnosci-uokik-za-rok-2023-wersja-cyfrowa\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Sprawozdanie z\u00a0dzia\u0142alno\u015bci UOKiK za rok 2023Uwaga, link zostanie otwarty w nowym oknie<\/a>, s. 23.<\/p>\n<p>[15] Szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 list\u0119 proponowanych sektor\u00f3w chronionych zawiera Za\u0142\u0105cznik nr II do\u00a0projektu rozporz\u0105dzenia z\u00a024 stycznia 2024 r.Uwaga, link zostanie otwarty w nowym oknie pt.: Wykaz technologii, aktyw\u00f3w, zak\u0142ad\u00f3w, urz\u0105dze\u0144, sieci, system\u00f3w, us\u0142ug i\u00a0dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej o\u00a0szczeg\u00f3lnym znaczeniu dla bezpiecze\u0144stwa lub porz\u0105dku publicznego Unii.<\/p>\n<p>[16] Obecne przepisy dotycz\u0105ce mi\u0119dzysektorowej kontroli niekt\u00f3rych inwestycji zagranicznych w\u00a0Polsce obowi\u0105zuj\u0105 do\u00a024 lipca 2025 r. (zgodnie z\u00a0art. 89 ustawy z\u00a019 czerwca 2020 r. o\u00a0dop\u0142atach do\u00a0oprocentowania kredyt\u00f3w bankowych udzielanych przedsi\u0119biorcom dotkni\u0119tym skutkami COVID-19 [\u2026]).<\/p>\n<p><strong>Autor: Andrzej Mada\u0142a, praktyka ochrony konkurencji i konsument\u00f3w kancelarii Wardy\u0144ski i Wsp\u00f3lnicy.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Inwestycje zagraniczne (FDI) z\u00a0jednej strony przyczyniaj\u0105 si\u0119 do\u00a0wzrostu gospodarek krajowych. Z\u00a0drugiej strony mog\u0105 stanowi\u0107 niepo\u017c\u0105dan\u0105 ingerencj\u0119 w\u00a0zasoby o\u00a0znaczeniu strategicznym dla funkcjonowania pa\u0144stwa gospodarza. W\u00a0trudnych czasach sprawy bezpiecze\u0144stwa staj\u0105 si\u0119 priorytetowe (zar\u00f3wno na\u00a0poziomie krajowym, jak i\u00a0unijnym), w\u00a0zwi\u0105zku z\u00a0tym nasilaj\u0105 si\u0119 tendencje protekcjonistyczne. Najlepszym przyk\u0142adem jest wdra\u017canie w\u00a0ostatnich latach do\u00a0ustawodawstw poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw europejskich regulacji dotycz\u0105cych kontroli bezpo\u015brednich [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":53591,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[71],"tags":[],"ppma_author":[718],"class_list":["post-54346","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","author-wardynski-partners-pl","et-has-post-format-content","et_post_format-et-post-format-standard"],"acf":[],"authors":[{"term_id":718,"user_id":0,"is_guest":1,"slug":"wardynski-partners-pl","display_name":"Wardy\u0144ski i Wsp\u00f3lnicy","avatar_url":{"url":"https:\/\/dev2.bpcc.org.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/pole-Wardynski.png","url2x":"https:\/\/dev2.bpcc.org.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/pole-Wardynski.png"},"first_name":"Wardy\u0144ski i Wsp\u00f3lnicy","last_name":"","user_url":"","description":"Kancelaria Wardy\u0144ski i\u00a0Wsp\u00f3lnicy, za\u0142o\u017cona w\u00a01988 roku, jest jedn\u0105 z\u00a0najwi\u0119kszych niezale\u017cnych kancelarii prawnych w\u00a0Polsce.\r\n\r\nDbamy o\u00a0zachowanie najwy\u017cszych standard\u00f3w prawniczych i\u00a0biznesowych. Anga\u017cujemy si\u0119 w\u00a0budow\u0119 obywatelskiego pa\u0144stwa prawa. Bierzemy udzia\u0142 w\u00a0projektach non profit i\u00a0dzia\u0142aniach pro bono.\r\n\r\nNasi prawnicy s\u0105 aktywnymi cz\u0142onkami polskich i\u00a0mi\u0119dzynarodowych organizacji prawniczych, dzi\u0119ki czemu maj\u0105 dost\u0119p do\u00a0\u015bwiatowego know-how i\u00a0rozwijaj\u0105 sie\u0107 kontakt\u00f3w z\u00a0najlepszymi prawnikami i\u00a0kancelariami na\u00a0\u015bwiecie, z\u00a0czego korzystaj\u0105 p\u00f3\u017aniej nasi klienci.\r\n\r\nCzerpiemy z\u00a0najlepszych \u015bwiatowych wzorc\u00f3w w\u00a0zakresie zarz\u0105dzania firm\u0105 prawnicz\u0105. Stale doskonalimy dzia\u0142alno\u015b\u0107 operacyjn\u0105 firmy \u2013 z\u00a0korzy\u015bci\u0105 dla klient\u00f3w. Posiadamy certyfikat jako\u015bci PN-EN ISO 9001-2015 w\u00a0zakresie \u015bwiadczenia us\u0142ug prawnych."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dev2.bpcc.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54346","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dev2.bpcc.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dev2.bpcc.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dev2.bpcc.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dev2.bpcc.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=54346"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/dev2.bpcc.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54346\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":55404,"href":"https:\/\/dev2.bpcc.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54346\/revisions\/55404"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dev2.bpcc.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/53591"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dev2.bpcc.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=54346"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dev2.bpcc.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=54346"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dev2.bpcc.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=54346"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/dev2.bpcc.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=54346"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}